امروزه اندیشمندان اقتصادی اتفاق نظر دارند که مالیات سالم ترین منبع مالی برای سرمایه گذاری های زیر بنایی و محرکی مهم برای رشد و توسعه اقتصادی و پایدارترین منبع درآمدی دولت ها محسوب می شود.

در عین حال هر چقدر فرهنگ مالیاتی جایگاه مناسبی در بین مردم داشته باشد و قوانین و سیستم های مالیاتی کارا باشند، انگیزه مشارکت در پرداخت مالیات و افزودن بر درآمدهای مالیاتی تقویت خواهد شد.

بدیهی است، مدیریت نظام مالیاتی یک کشور نمی تواند بدون شناخت از فرهنگ مالیاتی حاکم و مدیریت آن به اهدافش برسد.

بر همین اساس، یک عامل بسیار مهم در ترویج فرهنگ پرداخت مالیات در کشورهای پیشرفته، وجود سازمان‌های نظارتی قدرتمند بر نحوه مصرف مالیات در این کشورها است که عملکرد آنها مالیات‌‌دهندگان را مطمئن می‌سازد که مالیات‌های آنها دقیقا برای همان مصارفی که در بودجه دولت‌ها منظور شده است، پرداخت می‌شود.

اطلاع مردم از محل مصرف و نحوه مصرف مالیات خود ، انگیزه های آنان را برای پرداخت داوطلبانه مالیات افزایش خواهد داد. مشارکت مردم در توسعه و آبادانی کشور در سایه شفافیت در مصرف درآمدها ممکن خواهدبود.

از طرفی، عوامل اقتصادی نیز به نوبه خود می‌تواند در توسعه و گسترش فرهنگ مالیاتی نقش به سزایی ایفا کند.

نظام مالیاتی باید به‌گونه‌ای عمل کند که مردم نسبت به سیستم مالیاتی باور و اعتقاد پیدا کنند . باید قبول کنیم مالیات از آن دست ویژگی‌های نظام اجتماعی است که پذیرش آن از سوی ملت و نحوه اجرای آن از سوی دولت و سازمان‌های مردم‌نهاد نسبت به آن تا حدود زیادی به ویژگی‌های فرهنگی کشور بستگی دارد.

به جرأت می توان گفت یکی از شاخص‌های اصلی توسعه و به تبع آن درآمد دولت ها، وجود فرهنگ مالیاتی است. این فرهنگ می‌تواند ریشه اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، تاریخی و … داشته باشد، ولی آنچه مهم است شکل گرفتن این باورهاست که موجب عکس‌العمل مردم در مقابل نظام مالیاتی می‌شود. ایجاد فرهنگ سیری بسیار دشوار است که نیاز به عزم جدی مسئولین در روند عملی کردن یک نظام فرهنگ مالیاتی و تامین مالی را دارد بدین معنا که اگر شخص در جامعه ای رشد نماید که در آن فرهنگ پرداخت مالیات پیاده سازی شده باشد نگرش مثبت بر تفکرات فرد تاثیر مثبتی می گذارد و سبب می شود این شخص با پذیرش بیشتری به پرداخت مالیات خود اقدام کند.

بی تردید، اطلاع‌رسانی، آموزش و ارائه خدمات مالیاتی به مودیان و شهروندان،گسترش اطلاعات در خصوص اهداف و عملکرد و خط مشی ها ، افزایش کیفیت و درستی آمار،جلوگیری از تبعیض مالیاتی و تسهیل قوانین مالیاتی می تواند به گسترش هر چه بیشتر و هدفمند فرهنگ مالیاتی در سطح جامعه کمک شایانی نماید.

توسعه فرهنگی از طریق آموزش وپرورش و رسانه های ارتباط جمعی نیز در نهادینه کردن فرهنگ مالیاتی بسیار مثمر ثمر خواهد بود.

به طور قطع و یقین کشورهایی که در جستجوی منابع پایدار و کلان در راستای نیل به اهداف مورد نظر گام بر می دارند، نگاه راهبردی به مقوله فرهنگ مالیاتی و درآمدهای مالیاتی خواهند داشت. بی شک مالیات به عنوان منبع عظیم درآمدی با دارا بودن ظرفیت ها و پتانسیل های بالقوه ای که در تامین منابع جاری و عمرانی کشور ایفا می نماید می تواند تکیه گاه و محل ثقل مطمئنی برای دولت ها باشد.

از طرفی، باید پرداخت مالیات به یک باور و تکلیف اقتصادی نهادینه شده در مردم منجر شود، اما از آنجا که یکی از شروط اساسی ایجاد نظام مالیاتی مطلوب، مقبولیت آن از سوی مردم و پرداخت داوطلبانه مالیات است، راهی به جز تقویت فرهنگ مالیاتی نیست چرا که با ایجاد بسترهای فرهنگی مناسب می توان انتظار ترغیب و مشارکت مردم به پرداخت مالیات را داشت.

سازمان امور مالیاتی