مالیات همواره مورد توجه شهروندان ورسانه هاست. قوانین، نرخ های مالیاتی ،معافیت های مالیاتی و تکالیف مودیان و واکنش های کسب وکارها یا مودیان به مالیات، از مهمترین موضوعات مورد توجه است، اما در میانه این خبرها چیزی که کمتر به آن توجه می‏شود آثار و پیامدهای مالیات در جامعه است.مالیات ماهیتی اقتصادی دارد اما پیامدهای اجتماعی، سیاسی و فرهنگی دارد.

مالیات یکی از شیوه های ادای دین شهروندان نسبت به جامعه ای است که از منابع و امکانات آن استفاده می کنند.طبیعتا هر کسی متناسب با بهره ای که از این امکانات می برد باید مالیات بپردازد.این مسئله به عدالت اجتماعی نزدیکتر است.آرمانی که مطالبه شهروندان است و می‏تواند در توزیع مجدد ثروت نقش مهم و حیاتی بازی کند.همچنین مالیات از جنبه های گوناگون اهرم نظارتی و حمایتی دولت‏هاست.دولت به عنوان مسئول یا متولی امور حاکمیتی باید تامین کننده امنیت، رفاه ،عمران وپیشرفت کشور باشد. در این مسیر مالیات به عنوان درآمدی پایدار وقابل اتکا می تواند به دولت برای انجام وظایفش یاری رساند.تکیه دولت ها به خام فروشی وابستگی به بازارهای جهانی را شدت می بخشد و نوسان های قیمت می تواند در عملکرد دولت اختلال ایجاد کند.

در حوزه کسب وکار نیز دولت با وضع قوانین مالیاتی، فعالیت های اقتصادی را در حوزه کنترل ونظارت خود دارد و می تواند زمینه فعالیت های زیرزمینی و مغایربا اقتصاد ملی را کاهش دهد.کسب وکارها با ثبت نام در نظام مالیاتی وثبت اطلاعات فعالیت های خود اطلاعات مورد نیاز دولت برای نظارت و سیاستگذاری را فراهم می‏کنند.مسلما یکی از پیش نیازهای هر نوع مدیریتی در اختیار داشتن اطلاعات مورد نیاز است.

از طرف دیگر مالیات بر ارزش افزوده نیز ابزاری برای اصلاح و مدیریت الگوی مصرف است. مصرف کالاهای آسیب رسان و مضر برای سلامت و بهداشت جامعه مانند فست فودها، نوشابه وسیگار را می توان با وضع مالیات بر ارزش افزوده کاهش داد یا نهایتا درآمدهای حاصله از این محل را صرف امور مرتبط بهداشت، سلامت و ورزش همگانی کرد.

در حوزه مسائل عمرانی وشهری و روستایی نیز مالیات می تواند به این بخش ها یاری رساند. حفاظت از محیط زیست و ابنیه تاریخی، ساخت وترمیم خیابان، جاده،پل،پیاده رو، توسعه فضاهای سبز وپارک ها، تجهیز و نوسازی شبکه حمل ونقل شهری و روستایی.. نیازی دائمی وپیوسته است که مستلزم تامین بودجه است، مالیات می تواند یکی از منابع پایدار تامین بودجه برای این مسائل حیاتی باشد.مطلوب بودن موارد مذکور به مثابه تامین رفاه وآسایش برای شهروندان است و در رضایت و همدلی شهروندان موثر است.

سازمان امور مالیاتی