فرهنگ مالیاتی به معنای باورها و شناخت مردم در مورد مالیات و لزوم پرداخت آن است. هرگاه بتوانیم ضرورت دریافت مالیات از مردم را به صورت مستدل و منطقی برای آن‌ها بیان کرده، به آنان آگاهی‌های لازم را داده و برای آن‌ها به صورت شفاف توضیح دهیم که مالیات دریافتی از مردم توسط دولت صرف چه هزینه‌هایی می‌شود و در صورت نپرداختن مالیات، دولت و مردم دچار چه مشکلاتی خواهند شد و همچنین مردم به یک باور برسند که دولت مالیات دریافتی را برای بهبود وضع جامعه و توسعهء اجتماعی و رفاه شهروندان هزینه می‌کند آنگاه می‌توان ادعا کرد که مقدمات یک فرهنگ مالیاتی خوب برای پرداخت مالیات توسط عامهء مردم به وجود آمده است.


اشاعه فرهنگ پرداخت مالیات در جامعه، نیاز به سرمایه گذاری و آگاهی دادن مردم به نتایج و آثار مثبت آن دارد. مردم باید حس کنند که پرداخت مالیات یک نوع مشارکت ملی است و برای رسیدن به پیشرفت اقتصادی و عظمت و اقتدار کشور میزان همکاری افراد یک جامعه با دولت و تمایل آنها به پرداخت داوطلبانه مالیات های قانونی از یک سو به درجه رشد اجتماعی و از دیگر سو به میزان اعتماد آنان نسبت به دولت بستگی دارد و تنها در چنین شرایطی است که مردم ارایه اظهارنامه را نشان قانونمندی خود دانسته و پرداخت به موقع مالیات و بها دادن به دستگاه مالیه کشور را یاری نمودن دولت در قبال برنامه های اقتصادی خواهند دانست.
سیستم مالیاتی به عنوان شریان حیات اقتصادی، دولت ها را در قبال تک تک افراد جامعه مسئول و موظف به رعایت حقوق شهروندی می نماید.تا جایی که در تعالیم اسلامی هم از آن به عنوان عاملی موثر برای رونق بخشیدن به کسب و کار ، تولید و در نهایت تحقق توسعه اقتصادی و رفع فقر یاد شده است.


فرهنگ سازی مالیاتی، راهی است که می تواند از اتلاف هزینه و منابع جلوگیری کند و هزینه های وصول را به حداقل می رساند. ترویج فرهنگ پرداخت مالیات و روشن کردن زوایای مثبت قوانین جدید مالیاتی همچون نظام مالیات بر ارزش افزوده، نقشی تعیین کننده در تحقق اهداف بلند برنامه های کلان اقتصادی و نیل به افق اقتصادی مورد انتظار دارد که باید علاوه بر بکارگیری روش هایی که منجر به افزایش درآمدهای مالیاتی شوند، به ارتقای فرهنگ مالیاتی به عنوان مهمترین رکن نظام مالیاتی توجه بیشتری شود. اگر مردم پرداخت مالیات را وظیفه خود در کمک به رشد و توسعه کشور تلقی کنند، ‌بدون شک بسیاری از مشکلات دولت برطرف شده و با پرداخت داوطلبانه مالیات، هزینه های وصول کاهش می یابد.


به این منظور باید مردم به سه اصل مهم در مورد دولت و جامعه برسند تا به صورت ریشه ای به مفهوم واقعی فرهنگ مالیاتی دست یابند:
۱- مقبولیت عامه نسبت به مفهوم مالیات یعنی باور و اعتقاد عمومی نسبت به مالیات را ایجاد و گسترش داد.
۲- مردم نسبت به حکومت و شرایط سیاسی جامعه، نگاهی مثبت داشته باشند.(به عبارت دیگر حکومت، مورد پذیرش مردم باشد.)
۳- یک باور دو طرفه بین دولت و مردم وجود داشته باشد.
فرهنگ سازی در عرصه مالیات فقط به مردم مربوط نمیشود، بلکه دولت هم در این زمینه وظایفی دارد که بایدبه آنها توجه کند، چون دولت هم مالیات میگیرد و هم آنرا هزینه می‌کند. بنابراین باید مردم درباره نحوه دریافت مالیات و عادلانه بودن و متوازن بودن آن و همچنین عدالت در هزینه کردن آن، اطلاعات و شناخت شفافی داشته باشند.
در این زمینه باید دولت اطلاع رسانی کند و صورت حساب هزینه خود را در اختیارشهروندان قرار دهد. سازمان مالیاتی باید از طریق رسانه های گروهی، مزایای پرداخت مالیات رابه عنوان یک وظیفه کلی و در قالب اینکه مالیات چه تأثیری در زندگی اجتماعی دارد، چه آثاری در آبادانی دارد، چه آثاری در توزیع مجدد ثروت دارد، چه آثاری در تخصیص منابع دارد و با زبانی که برای عامه مردم قابل درک باشد، بیان کند.

سازمان امور مالیاتی